Dzieje duchowości Zachodu – wstęp O. Szymona Hiżyckiego OSB do „Rozmów z Ojcami, tom 2” Jana Kasjana

Kolejny tom Rozmów Jana Kasjana, w znakomitym przekładzie ks. Arkadiusza Noconia, przynosi materiał nie mniej istotny dla zrozumienia dziejów duchowości Zachodu niż opublikowany już 13 lat temu tom pierwszy. W pierwszym tomie możemy śledzić z uwagą nie tylko znane podwaliny nauki o tym, co dziś katechizm określa jako siedem grzechów głównych (Rozmowa V z abba Serapionem o ośmiu wadach głównych), ale tez rozważania na temat teodycei (Rozmowy VI i VIII) czy wreszcie coraz bardziej popularne uwagi dotyczące modlitwy (Rozmowy IX i X).

W tomie drugim sięgamy po tematy, które w niemniejszym stopniu miały wpływ przez wieki na to, w jaki sposób ludzie Zachodu mówili i myśleli na tematy związane z życiem duchowym. Rozmowa XIV zajmuje się w zasadzie wykładem podstaw tego, co później zostanie określone jako lectio divina; Rozmowa XVI podejmuje klasyczny dla piśmiennictwa łacińskiego temat przyjaźni choć, jak to Kasjan, czyni to w dość przewrotny sposób poświęcając ostatecznie większość uwagi temu, co prawdziwej przyjaźni się sprzeciwia, a mianowicie wadzie gniewu. Wreszcie Rozmowa XIII, podejmująca zagadnienie stosunku łaski Bożej i wolnej woli człowieka, wywołała wkrótce spór, który w europejskiej teologii miał ciągnąć się przez wieki. Dodajmy na marginesie, że ten właśnie tekst zasługuje na wyjątkową uwagę. Jest to bowiem unikalny przykład wypowiedzi, która jednoznacznie była odczytywana jako polemika ze św. Augustynem, a która chyba jako jedyny taki przypadek w historii nie zakończyła się potępieniem autora jako heretyka sprzeciwiającego się biskupowi Hippony.

Rozmowy z Ojcami, tom 2 w PROMOCYJNEJ cenie...

PROMOCJA - Kup zestaw Rozmów z Ojcami - taniej o 30%

Jak zatem widzimy wątków w tomie jest wiele, problemów niemało i gąszcz literatury do przeczytania ogromny. W takim labiryncie dobrze jest mieć przewodnika. Nasze wydawnictwo opublikowało już monografiˆę pióra Columby Stewarta OSB pt. Kasjan mnich (ZrMon 34, 2004), jak również zwięzłym przeglądem biografˆii oraz dzieł Kasjana autorstwa ks. Arkadiusza Noconia (Jan Kasjan i jego dzieła ascetyczno-monastyczne, [w:] ZrMon 50, s. 183–223).

W tym i następnym, ostatnim już, tomie Rozmów, chcielibyśmy skierować uwagę Czytelników na osobę nieznanego szerzej w Polsce autora (do tej pory na język polski przełożono jeden jego tekst), wybitnego znawcy Kasjana i starożytnego monastycyzmu – Marka Sheridana OSB.

Ojciec Mark większość swych publikacji poświęcił problematyce koptyjskiej (rozmach zapiera dech w piersiach: kwestie językowe, literaturoznawcze, liturgiczne, teologiczne, edytorskie, monastyczne), egzegezie patrystycznej i wreszcie samemu Kasjanowi. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że autor równie dobrze porusza się w trudnym świecie antycznej retoryki i ˆfilozofiˆi – rejonach dla Kasjana ważnych acz niedocenianych przez wcześniejszych badaczy – jak i realiów egipskiego monastycyzmu, co sprawia, że o kwestiach Kasjanowych może mówić z ogromną kompetencją. To wieloproblemowe spojrzenie na dzieło Kasjana, pomaga nam dojrzeć i zrozumieć prawdziwe cele jego twórczości pisarskiej i, co oczywiste, w ten sposób płynnie przenieść je na potrzeby współczesnego czytelnika.

Niniejszy tom rozpoczynają dwa obszerne eseje ojca Sheridana: Jan Kasjan i formowanie się autorytarnej tradycji oraz Hiob i Paweł. Filozofia i egzegeza w VI Rozmowie Kasjana.

W pierwszym tekście Sheridan kreśli z rozmachem panoramę rozwoju monastycznego dossier – od Antoniego do Kasjana i dalej, aż po Benedykta. Zarysowane w tym studium mechanizmy pozwalają lepiej uchwycić nie tylko strukturę samych Rozmów, lecz także lepiej zaplanować sobie studium nad kształtującą się wokół nich tradycją i wpływem, jaki wywarła na następne pokolenia.

Przeczytaj fragment na temat: jak powstaje trwała PRZYJAŹŃ

Drugi esej, pozornie odwołujący się jedynie do Rozmowy VI, to uszczegółowienie poprzedniego wywodu. Ojciec Mark pokazuje w precyzyjny sposób metody jakimi posługiwał się Kasjan przy redagowaniu swoich tekstów i wskazuje na konkretnych autorów, których Kasjan znał i do których w swych rozważaniach, często w sposób zawoalowany, się odwoływał.

Trudno zatem wyobrazić sobie owocną lekturę Kasjana bez znajomości wzmiankowanej już monografiˆi Columby Stewarta OSB oraz składających się na wstęp do niniejszego tomu studiów Marka Sheridana OSB.

Czekać nam teraz trzeba na zamykający całość cyklu tom trzeci. Prace nad nim są już zaawansowane i wyrazić trzeba nadzieję, że jego publikacja jest już sprawą najbliższej przyszłości.

jan-kasjan-ebook

Możecie też skorzystać z innych dzieł Jana Kasjana:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2014. Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC | redakcja@tyniec.com.pl // blog wspierany przez jzelek.pl