Szacunek dla SŁOWA – Abba, powiedz mi słowo… czyli poznaj Ojców Pustyni

Słowo apophthégma – apoftegmat, sentencja, wypowiedź, pochodzi od greckiego czasownika apophthéngomai – „wypowiadać, wygłaszać” i występuje po raz pierwszy w Hellenikach Ksenofonta. Można by podać takie określenie apoftegmatu: jest to zgrabna, dowcipna, cięta wypowiedź, z jakimś przynajmniej ogólnym określeniem okoliczności jej wygłoszenia (kto, kiedy, dlaczego). Tak występuje w najbardziej znanych zbiorach apoftegmatów starożytnych: Apophthegmata rerum et imperatorum i Apophtegmata Lakonika Ps. Plutarcha. Klasyczna forma apoftegmatu to: „zapytał… odpowiedział”. Odpowiada ono mniej więcej łacińskiemu terminowi dictum – „cięta odpowiedź, anegdota”; Cicero, cytowany przez Makrobiusza podaje określenie: quae facete et breviter at acute locuti (sumus). Zbliżonym terminem jest apomneúma – „zdanie godne pamięci oparte na wspomnieniu”; terminu tego używali w stosunku do Ewangelii św. Justyn, Tacjan i Orygenes.

U podstaw więc gatunku apoftegmatów stoi z jednej strony charyzmat starca polegający na darze słowa (gr. tu logu charisma), którym dzieli się z innymi. Ten dar słowa rodził się w czasie lat spędzonych na modlitwie, na rozmyślaniu i w ciszy. Ojcowie znają wartość daru słowa. Nie zawsze więc odpowiadają od razu proszącemu o nie. Czasami musi on czekać na nie kilka dni. Nie dotyczy to tylko początkujących mnichów, ale nawet i wielkich mistrzów, jak w naszym wypadku abba Pojmen. Nie jest to li tylko próba pokory, ale również wypróbowanie pytającego, czy jest on gotów zapłacić upokorzeniem i długim czekaniem za ten dar słowa, innymi słowami: czy mu na nim naprawdę zależy (ks. Marek Starowieyski, ze Wstępu do książki Apoftegmaty Ojców Pustyni, tom 1)

 

apoftegmaty-ojcowie-pustyni-1

Apoftegmaty Ojców Pustyni t.1

„Gerontikon” jest dokumentem tych czasów, unikalnym w swej głębi i prostocie. W prostych słowach, bo prości byli ci, co ją tworzyli, mówi o ludziach „pijanych Bogiem”, o ich poszukiwaniach, o wzlotach i upadkach. Jest zapisem mądrości chrześcijańskiej i tego, co w niej najważniejsze: spotkania człowieka z Bogiem.

 


 

apoftegmaty-ojcowie-pustyni-2

Apoftegmaty Ojców Pustyni t.2

Zbiór systematyczny (Apoftegmaty – Kolekcja systematyczna) powstał w drugiej połowie V wieku, prawdopodobnie po kolekcji alfabetycznej (Gerontikon). Spotykamy w nim apoftegmaty z oraz inne, nieumieszczone w nim, a ponadto fragmenty dzieł ascetycznych (Jana Kasjana, Hyperechiosa) oraz kilka fragmentów nieznanego pochodzenia.

 


 

apoftegmaty-ojcowie-pustyni-3

Apoftegmaty Ojców Pustyni t. 3

O ile poprzednie zawierały jednolite kolekcje powiedzeń Ojców, tom obecny składa się z różnego rodzaju tekstów. Większą jego część stanowią właśnie apoftegmaty. Po raz pierwszy w języku polskim ukazują się apoftegmaty etiopskie. Ukazują one wielkie, a mało znane bogactwo życia monastycznego w Etiopii, korzeniami swymi sięgające wszak IV w.

 


 

apoftegmaty-ojcowie-pustyni-4

Apoftegmaty Ojców Pustyni t. 4

W apoftegmatach jest coś, co onieśmiela: stajemy oko w oko z olbrzymim korpusem rękopisów, zredagowanym we wszystkich chyba językach starożytnego chrześcijaństwa. Czwarty tom apoftegmatów zawiera przekład 400 sentencji wydanych przez F. Nau z przechowywanego w Paryżu greckiego rękopisu Coislinus 126. W literaturze utarło się nazywać ten zbiór „kolekcją anonimową”.

 


 

zywoty-ojcow-palestynskich

Żywoty mnichów palestyńskich

Cyryl ze Scytopolis (ok. 525–559) mnich żyjący w laurach na Pustyni Judzkiej, napisał Żywoty siedmiu sławnych ascetów przebywających tam w V i VI wieku: Eutymiusza, Saby, Jana Hezychasty, Cyriaka, Teodozjusza, Teogniusza i Abraamiusza. Cyryl ze Scytopolis zyskał sobie opinię wyjątkowo rzetelnego historyka, a w każdym razie najbardziej rzetelnego spośród hagiografów późnoantycznych.

 


 

abba-powiedz-mi-slowo

Abba, powiedz mi słowo…

Dzisiaj nie chodzimy już z pielgrzymką do pustelników, ale w tym samym duchu i celu udostępniamy ich pisma. Ten tomik przygotowała osoba o niewątpliwym autorytecie duchowym, co gwarantuje, że przedstawiona tu interpretacja mądrości Ojców Pustyni jest użyteczna także i dzisiaj.

 

 


 

twarze-ojcow-pustyni

Twarze Ojców Pustyni

Znakomita popularyzatorka zagadnień duchowości chrześcijańskiej i tłumaczka przypowieści o ascetach egipskich przybliża postacie najsłynniejszych mnichów. Opowieści o Ojcach pustyni, napisane żywym językiem, obfitujące w żartobliwe wydarzenia, ukazują początki monastycyzmu w sposób nie tylko atrakcyjny, ale również pouczający.

 


 

kierownictwo-duchowe-ojcowie-pustyni

Kierownictwo duchowe według Ojców Pustyni

Każdy z nas dociera do celu jedynie po to, aby wyruszyć w kolejną wędrówkę, tym razem jednak taką, która nie będzie miała kresu: w głąb Trójcy. Są dwa podstawowe warunki dotarcia do Trójcy i rozpoczęcia poznawania Jej samej. Poznanie samego siebie czyli znajomość swoich słabości i pragnień oraz poznanie świata stworzonego, zarówno rzeczy widzialnych i niewidzialnych.

 


 

przypowiesci-mnichow-milosc-przyjazn

Przypowieści mnichów – o miłości i przyjaźni

Sentencje mnichów to pouczające mądrości ubrane w krótkie opowieści z życia religijnych mędrców. Przypowieści pełne są refleksji i przemyśleń, czasem praktycznych porad, które pokazują zagadnienia „miłości” i „przyjaźni” w świetle doświadczenia mnichów.

 


 

przypowiesci-mnichow-pokusa-grzech

Przypowieści mnichów – o pokusie i grzechu

Słowo, zapomniane trochę jako narzędzie pomocy, w prezentowanych przypowieściach staje się wsparciem dla ludzi szukających porady, rozwiązania problemu, czy wskazania drogi postępowania w konkretnej sytuacji. Zebrane przypowieści to zbiór mądrości mnichów i pustelników.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2014. Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC | redakcja@tyniec.com.pl // blog wspierany przez jzelek.pl